Diploma & opleiding

Werken in de voorschoolse educatie: de nieuwe eisen vanaf 2027

Gepubliceerd: oktober 2026 · Op basis van Staatsblad 2026, 171 · 7 min lezen

Pedagogisch professional leest interactief voor aan twee peuters, met de nieuwe VE-eisen: passende opleiding, taalniveau 3F of B2 en BBL'ers na het eerste leerjaar

Vanaf 1 januari 2027 werk je in de voorschoolse educatie (VE) met een passende opleiding, dus ook via de andere routes uit de cao. De taaleis blijft 3F, maar B2 telt dan officieel mee. Een BBL'er mag na het eerste leerjaar meetellen op de VE-groep, met een begeleidingsplan. Vanaf 1 augustus 2027 hoort interactief voorlezen bij de VE-scholing. Ben je op 31 juli 2027 al inzetbaar? Dan houd je de oude regels.

Werk je op een peutergroep met een VE-programma, of wil je dat graag? Dan komen er twee belangrijke data aan. De regels staan in een besluit van het ministerie van OCW, gepubliceerd in Staatsblad 2026, 171. Hieronder lees je wat er nu geldt, wat er verandert en wat het betekent voor jou als pedagogisch professional, als BBL'er of als werkgever.

Snel antwoord (TL;DR)
  • 1 januari 2027: passende opleiding in plaats van alleen een diploma, taaleis 3F of B2, BBL'ers na het eerste leerjaar formatief op de VE-groep
  • 1 augustus 2027: interactief voorlezen wordt onderdeel van de VE-scholing
  • Al inzetbaar op 31 juli 2027? Dan gelden voor jou de oude eisen, zonder verplichte bijscholing
  • BBL'er op de VE-groep: eerste leerjaar af, begeleidingsplan getekend door drie mensen en altijd een gekwalificeerde VE-collega erbij
  • Taaleis VE: nog steeds strenger dan op een gewone KDV-groep, want lezen telt ook mee

Wat is voorschoolse educatie, en waar werk je dan?

Voorschoolse educatie is een programma in de kinderopvang voor kinderen van 2,5 tot 4 jaar. Peuters met een risico op een ontwikkelachterstand krijgen daarin extra aandacht voor taal, rekenen, motoriek en sociaal-emotionele vaardigheden. De gemeente voert het VVE-beleid uit (voor- en vroegschoolse educatie). Het voorschoolse deel, de VE, vindt altijd plaats in een kindercentrum.

In de praktijk werk je dan op een peutergroep: de peuteropvang, of de peuterspeelzaal zoals veel mensen het nog noemen. Een VE-groep heeft eigen regels. Er staat één beroepskracht VE per acht kinderen, en een groep is maximaal zestien kinderen groot. Benieuwd hoe de peuteropvang zich verhoudt tot het KDV en de BSO? Lees dan het verschil tussen KDV, BSO en peuteropvang.

Welke eisen gelden nu?

Tot en met 31 december 2026 heb je voor de VE drie dingen nodig:

  1. Een kwalificerend diploma. Volgens Kinderopvang werkt! voldeed je tot nu toe alleen aan de basiskwalificatie VE met een diploma voor pedagogisch professional in de dagopvang. Welke diploma's dat zijn, lees je in welk diploma heb je nodig.
  2. VE-scholing. Het keuzedeel ontwikkelingsgericht werken in je mbo-opleiding, of een opleiding waar die kennis al in zit. Heb je dat niet? Dan volg je een aparte VE-training van minimaal twaalf dagdelen.
  3. De taaleis VE. Taalniveau 3F voor mondelinge taalvaardigheid én lezen.

Een student mocht tot nu toe niet formatief op een VE-groep staan, ook niet in de BBL. Alleen boventallig, bijvoorbeeld als stagiair.

Wat verandert er op 1 januari 2027?

Op 1 januari 2027 gaat het grootste deel van het besluit in. Dit zijn de drie veranderingen die je merkt:

Passende opleiding in plaats van alleen een diploma. In de regels staat dan niet meer dat je een getuigschrift moet hebben, maar dat je een opleiding hebt die past bij het werk. Welke opleidingen passend zijn, wordt vastgelegd in een ministeriële regeling of via een vaste verwijzing naar de cao. Kinderopvang werkt! noemt als voorbeelden de drie mbo-certificaten en de combinatie van een diploma met een aanvullend bewijs. Zo sluiten de VE-regels beter aan op de kwalificatie-eisen uit de CAO Kinderopvang. Check met de Diplomacheck of jouw diploma op de cao-lijst staat.

B2 telt officieel mee voor de taaleis. Daarover meer hieronder.

BBL'ers mogen formatief op de VE-groep. Na het eerste leerjaar en met een begeleidingsplan. Dat werken we hieronder uit.

De VE-scholing blijft gewoon nodig. Daar verandert in januari niets aan.

EisTot en met 2026Vanaf 1 januari 2027Vanaf 1 augustus 2027
OpleidingDiploma pedagogisch professional dagopvangPassende opleiding, ook de andere cao-routesGeen wijziging
VE-scholingKeuzedeel ontwikkelingsgericht werken of VE-trainingGeen wijzigingInclusief interactief voorlezen
Taaleis3F, mondeling en lezen3F of B2, mondeling en lezenGeen wijziging
BBL'er op de groepAlleen boventalligFormatief na het eerste leerjaar, onder voorwaardenGeen wijziging

Bron: Staatsblad 2026, 171 en Kinderopvang werkt! (31 augustus 2026). Wie op 31 juli 2027 al inzetbaar is, houdt de eisen van die dag.

BBL'ers op de VE-groep

Dit is misschien wel de grootste verandering. Een BBL'er loopt geen stage, maar werkt op een leerwerkplek waar de baan aan de opleiding vastzit. Wil je het vak op een VE-groep leren? Dan moet je daar ook echt kunnen meetellen. Vanaf 1 januari 2027 kan dat. Je telt mee in de beroepskracht-kindratio als:

  1. je een passende opleiding volgt in de BBL. Op mbo 3 volg je daarnaast het keuzedeel ontwikkelingsgericht werken, of je hebt het al afgerond. Op mbo 4 zit die kennis al in je opleiding.
  2. je het eerste leerjaar aantoonbaar hebt afgerond.
  3. er een begeleidingsplan is waar jij, je praktijkbegeleider en je opleidingsbegeleider schriftelijk mee hebben ingestemd. En jullie werken ook echt volgens dat plan.
  4. er minimaal één volledig gekwalificeerde beroepskracht VE op de groep staat.

Goed om te weten: zolang je in opleiding bent en formatief op de VE-groep staat, hoef je volgens de toelichting nog niet aan de taaleis VE te voldoen. Een BOL-student valt niet onder deze regel. Als stagiair sta je boventallig op de groep, en dat blijft gewoon mogelijk. Meer over BBL, BOL en stage lees je in stage lopen in de kinderopvang.

Voor werkgevers. Jij controleert of het eerste leerjaar is afgerond en bewaart het bewijs, want de GGD en de Inspectie kunnen ernaar vragen. Je zorgt voor het begeleidingsplan en voor een gekwalificeerde VE-collega naast de student. De gewone regels voor beroepskrachten in opleiding blijven ook gelden: volgens de toelichting mag op dit moment maximaal een derde van de medewerkers binnen de formatie van een kindercentrum in opleiding zijn. Over het begeleidingsplan kunnen nog extra regels komen in een ministeriële regeling.

Taaleis in de VE: 3F of B2

Voor de VE geldt een strengere taaleis dan op een gewone groep. Op het KDV toon je 3F aan voor spreken, luisteren en gesprekken voeren, op de BSO is dat 2F. In de VE komt daar lezen bij. Alles over de gewone taaleis lees je in taaleis 3F in de kinderopvang.

Vanaf 1 januari 2027 staat in de regels dat je voor mondelinge taalvaardigheid en lezen niveau 3F of niveau B2 in het Nederlands aantoont. B2 werd tot nu toe niet genoemd, en dat zorgde voor onduidelijkheid. Inhoudelijk verandert de eis niet. Volgens Kinderopvang werkt! voldoe je als je voor de vier deelvaardigheden (lezen, luisteren, spreken en gesprekken voeren) op 3F gemiddeld minimaal een 5,5 haalt, met per onderdeel minimaal een 5.

1 augustus 2027: interactief voorlezen en de overgangsregel

Op 1 augustus 2027 komt er een vaardigheid bij in de VE-scholing: interactief voorlezen aan het jonge kind. Dat betekent dat je voor, tijdens en na het voorlezen met de peuters in gesprek gaat over het verhaal. Je stelt vragen over wat er gebeurt en over de personages, en je brengt nieuwe woorden in. Zo helpt het verhaal peuters met hun taalbegrip en woordenschat. Het keuzedeel ontwikkelingsgericht werken en de VE-training van twaalf dagdelen worden daarop aangepast.

Tijdlijn van de nieuwe VE-eisen. 1 januari 2027: passende opleiding, taaleis 3F of B2 en BBL'ers na het eerste leerjaar. 31 juli 2027: wie dan inzetbaar is, houdt de oude eisen. 1 augustus 2027: interactief voorlezen hoort bij de VE-scholing.
De twee data uit Staatsblad 2026, 171, met de overgangsregel ertussen.

En de collega's die al jaren op een VE-groep staan? Die hoeven niets extra's te doen. De overgangsregel werkt zo:

  • Ben je op 31 juli 2027 inzetbaar als beroepskracht VE? Dan blijven voor jou de eisen gelden zoals ze op die dag luidden. Je werkgever is niet verplicht je bij te scholen in interactief voorlezen. Afspraken maken in je opleidingsplan mag wel.
  • Ben je op 31 juli 2027 al begonnen aan een passende opleiding? Dan word je inzetbaar zodra je voldoet aan de eisen zoals ze op die dag luidden. Je diploma gaat uit van die oude eisen.
  • Sta je op 31 juli 2027 ingeschreven als BBL'er? Dan blijven voor jouw inzet op de VE-groep ook de oude eisen voor het keuzedeel gelden.
  • Volg je de losse VE-training? Daarvoor is geen overgangsregel. Begin je vóór 1 augustus 2027 en rond je hem daarna af? Dan moet interactief voorlezen er wel in zitten.

VE-vacatures: wat wij zien

Op 24 oktober 2026 stonden er 5.996 actieve vacatures in onze database. Zoveel noemen VE of de peuteropvang al in de functietitel:

Woord in de titelActieve vacatures
„peuteropvang”41
„VVE”36
„VE-”5
„voorschoolse”3

Wat deze cijfers niet zeggen. We tellen alleen of het woord in de titel staat. Een vacature kan meerdere woorden bevatten, dus tel de rijen niet bij elkaar op. En veel VE-banen zeggen het helemaal niet in de titel. Die staan dan als pedagogisch professional op een peutergroep of een KDV, met het VE-programma pas in de tekst. Het echte aantal VE-banen ligt dus hoger dan 41 of 36.

Zoek je zelf een baan op een peutergroep? Kijk bij de peuterspeelzaal vacatures en de peuteropvang vacatures. Vraag in je sollicitatiegesprek gewoon of de groep een VE-programma heeft. En ben je BBL'er? Vraag dan meteen hoe ze het begeleidingsplan vanaf 2027 regelen.

Veelgestelde vragen over voorschoolse educatie

Wat verandert er in 2027 voor werken in de voorschoolse educatie?+

Vanaf 1 januari 2027 kwalificeer je voor de VE met een passende opleiding. Dat kan dus ook via de andere routes uit de cao, niet alleen met een diploma pedagogisch professional dagopvang. B2 telt dan officieel naast 3F voor de taaleis. En een BBL'er mag na het eerste leerjaar onder voorwaarden meetellen op de VE-groep. Vanaf 1 augustus 2027 hoort interactief voorlezen bij de VE-scholing.

Mag een BBL'er op een VE-groep werken?+

Vanaf 1 januari 2027 wel, onder voorwaarden. Je volgt een passende opleiding in de BBL, je hebt het eerste leerjaar aantoonbaar afgerond en jij, je praktijkbegeleider en je opleidingsbegeleider hebben samen schriftelijk ingestemd met een begeleidingsplan. Er staat altijd minimaal één volledig gekwalificeerde VE-collega op de groep. Op mbo 3 volg je daarnaast het keuzedeel ontwikkelingsgericht werken. Tot die datum mag je als student alleen boventallig op een VE-groep staan.

Telt B2 voor de taaleis in de VE?+

Ja. Vanaf 1 januari 2027 staat in de regels dat je voor mondelinge taalvaardigheid en lezen niveau 3F of niveau B2 in het Nederlands aantoont. Inhoudelijk verandert de taaleis niet: het gaat nog steeds om lezen, luisteren, spreken en gesprekken voeren.

Moet ik als ervaren VE-collega interactief voorlezen bijleren?+

Nee. Ben je op 31 juli 2027 inzetbaar als beroepskracht VE, dan blijven voor jou de oude eisen gelden. Je werkgever is niet verplicht je bij te scholen in interactief voorlezen. Samen afspreken dat je het toch leert, mag natuurlijk altijd.

Ik zit nu in de opleiding. Welke regels gelden voor mij?+

Ben je op 31 juli 2027 al begonnen aan een passende opleiding? Dan gelden voor jou de eisen zoals ze op die dag luidden, ook als je later je diploma haalt. Begin je later? Dan hoort interactief voorlezen erbij. Let op bij de losse VE-training: rond je die na 1 augustus 2027 af, dan moet interactief voorlezen er wel in zitten.

Wat is voorschoolse educatie?+

Voorschoolse educatie (VE) is een programma in de kinderopvang voor kinderen van 2,5 tot 4 jaar. Peuters met een risico op een ontwikkelachterstand krijgen daarin extra aandacht voor taal, rekenen, motoriek en sociaal-emotionele vaardigheden. VE vindt altijd plaats in een kindercentrum, meestal op een peutergroep.

Bronnen

Zin in werken met peuters?

Check of je diploma kwalificeert en bekijk de vacatures op peutergroepen bij jou in de buurt.

Ook interessant

Alle artikelen →