Zoek je werk in de kinderopvang, of als ouder een plek voor je kind, dan kom je al snel de afkortingen KDV, BSO, VSO, NSO, peuteropvang en gastouderopvang tegen. Het lijkt veel, maar elk type heeft zijn eigen leeftijdsgroep, ritme en pedagogische focus. Hieronder staan ze allemaal op een rij, met de wettelijke BKR-tabel, de werktijden en welk type bij jou past.
Vijf typen kinderopvang in één tabel
De Rijksoverheid kent vijf hoofdvormen van geregistreerde kinderopvang. Eerst het snelle overzicht, daarna elk type apart.
| Type | Leeftijd | Tijden | Focus |
|---|---|---|---|
| KDV | 0–4 jaar | Hele dagen (7:00–18:30) | Verzorging + ontwikkeling |
| Peuteropvang | 2–4 jaar | 2–3 dagdelen per week | Spelen + VVE |
| BSO (VSO+NSO) | 4–13 jaar | Voor/na school + vakanties | Activiteiten + vrije tijd |
| Gastouderopvang | 0–13 jaar | Flexibel, in huiselijke kring | Kleinschalig (max. 6 kinderen) |
| 24-uurs opvang | 0–13 jaar | Avond/nacht/weekend | Onregelmatige werkenden |
Wat is een KDV (kinderdagverblijf)?
Een kinderdagverblijf vangt kinderen op van 0 tot 4 jaar, gemiddeld 10 tot 11 uur per dag. Ouders die fulltime werken brengen hun kind hier, en daarom is een KDV vaak open van 07:00 tot 18:30. De opvang is georganiseerd in groepen op leeftijd: een babygroep (0–1 jaar of 0–2 jaar), een dreumesgroep (1–2 jaar), een peutergroep (2–4 jaar) of een verticale (combinatie)groep 0–4 jaar.
Dagindeling op een KDV
- •07:00–09:00: kinderen worden gebracht, vrij spelen
- •09:30: fruitmoment en kringgesprek
- •10:00–11:30: activiteit (knutselen, voorlezen, buitenspel)
- •11:45: gezamenlijke lunch
- •12:30–14:30: slaaptijd voor de jongste kinderen, rustige activiteit voor de anderen
- •15:00: tussendoortje en vrij spelen
- •16:30–18:30: kinderen worden opgehaald
Een pedagogisch professional op een KDV is vooral bezig met verzorging (luiers, eten, slaapritme) en het stimuleren van de ontwikkeling. Je observeert hoe een kind groeit en bespreekt dat regelmatig met ouders.
Wat is een BSO (buitenschoolse opvang)?
De BSO is voor kinderen van 4 tot 13 jaar, dus vanaf het moment dat ze naar de basisschool gaan tot en met groep 8. De BSO bestaat uit twee delen die je vaak los of samen aantreft:
In de schoolvakanties draait een BSO hele dagen. De planning lijkt dan meer op die van een KDV, alleen met oudere kinderen en grotere activiteiten (uitstapjes, sport, themaweken).
Wat doet een PM op de BSO?
Een pedagogisch professional op de BSO is meer activiteitenbegeleider dan verzorger. Je bedenkt thema's, leidt sport- en knutselworkshops, bemiddelt bij conflicten op de groep en hebt korter contact met ouders (bij brengen/halen). Energie en creativiteit zijn hier belangrijker dan verzorgende vaardigheden.
Wat is peuteropvang?
Peuteropvang, vroeger bekend als peuterspeelzaal, is een lichte vorm van opvang voor kinderen van 2 tot 4 jaar. Een peuter komt meestal 2 tot 3 dagdelen per week (een dagdeel duurt 3 tot 4 uur, doorgaans in de ochtend van ongeveer 08:30 tot 12:30).
De focus ligt op spelend leren en voorbereiding op de basisschool. Veel peuteropvanglocaties werken met VVE (Voor- en Vroegschoolse Educatie), een gestructureerd programma dat de taal-, reken- en sociale ontwikkeling van peuters stimuleert. VVE is bedoeld voor alle peuters, maar vooral voor kinderen met een taal- of ontwikkelingsachterstand.
Wat is gastouderopvang?
Een gastouder vangt kinderen op in zijn of haar eigen woning (of bij de ouders thuis). Een gastouder mag maximaal 6 kinderen tegelijk opvangen, waarvan maximaal 5 onder de 4 jaar en maximaal 4 onder de 2 jaar (eigen kinderen onder de 10 jaar tellen mee). Gastouders werken altijd via een geregistreerd gastouderbureau dat toezicht houdt en de administratie regelt.
Voor gastouders gelden eigen kwaliteitseisen: een diploma op minimaal MBO 2 niveau in een relevante richting, een geldig VOG, kennis van EHBO bij kinderen, en de woning moet voldoen aan veiligheidseisen. De ratio werkt anders dan in een KDV: niet per groep, maar per gastouder.
Beroepskracht-kindratio (BKR) per leeftijd
De BKR (beroepskracht-kindratio) bepaalt hoeveel pedagogisch professionals er minimaal aanwezig moeten zijn per groep, afhankelijk van de leeftijd. Dit is wettelijk vastgelegd in het Besluit kwaliteit kinderopvang en geldt voor alle geregistreerde opvang. Sinds de IKK-wet (Innovatie en Kwaliteit Kinderopvang, 2018) is de BKR voor baby's aangescherpt.
| Leeftijd | PM : kinderen | Max. groepsgrootte | Type |
|---|---|---|---|
| 0–1 jaar | 1 : 3 | 9 kinderen | KDV |
| 1–2 jaar | 1 : 5 | 10 kinderen | KDV |
| 2–3 jaar | 1 : 8 | 16 kinderen | KDV / peuteropvang |
| 3–4 jaar | 1 : 8 (1:10 vaste samenstelling) | 16 kinderen | KDV / peuteropvang |
| 4–7 jaar | 1 : 10 | 20 kinderen | BSO |
| 7–13 jaar | 1 : 12 | 24 kinderen | BSO |
| Gemengde BSO 4–13 | 1 : 11 (rekenkundig) | 22 kinderen | BSO |
Bron: Besluit kwaliteit kinderopvang (Rijksoverheid) en het 1ratio-rekentool van de brancheorganisaties. Voor gemengde groepen geldt een rekenkundige berekening. Vraag je werkgever om de actuele groepsverdeling.
Werktijden bij KDV, BSO en peuteropvang
Het type opvang bepaalt je werktijden, en daarmee je werk-privébalans. Dit verschil wordt bij een overstap vaak onderschat.
| Type | Typische uren | Werkpatroon |
|---|---|---|
| KDV | 32–40 u/week | Aaneengesloten dagen 7:30–18:00 |
| BSO | 20–30 u/week | Gebroken: 7:00–9:00 + 14:00–18:30 |
| Peuteropvang | 12–20 u/week | Ochtenden 08:30–12:30 |
| Gastouder | Variabel | Zelfstandig planbaar |
Veel BSO-medewerkers combineren VSO en NSO op dezelfde dag, waardoor ze tussen 9:00 en 14:00 vrij zijn. Dit kan een nadeel zijn (lange dag onderbroken) of een voordeel (geen reisspits, tijd voor sport of studie).
Pedagogisch werk per type: wat doe je precies?
Salaris en CAO: verschilt het per type?
Nee. KDV, BSO en peuteropvang vallen allemaal onder de CAO Kinderopvang. Een gediplomeerd pedagogisch professional wordt standaard ingeschaald in schaal 6. Het uurloon is dus gelijk. Het verschil zit in het aantal contracturen. Gastouders werken als zzp'er via een gastouderbureau en hanteren een eigen uurtarief (gemiddeld € 6 tot € 8 per kind per uur, 2026).
Meer over wat je verdient lees je in Salaris in de kinderopvang 2026.
Welk type past bij jou? De keuzehulp
Twijfel je tussen KDV, BSO, peuteropvang of gastouderopvang? Gebruik deze keuzehulp als startpunt. Veel PM's wisselen later in hun loopbaan trouwens tussen typen. Een KDV-achtergrond is bijvoorbeeld goede voorbereiding op de BSO-peutergroep.
| Je voorkeur | Past het beste bij |
|---|---|
| Ik werk graag met baby's en peuters | KDV (babygroep of verticale groep) |
| Ik ben energiek en hou van activiteiten | BSO 4–13 jaar |
| Ik wil parttime in de ochtenden werken | Peuteropvang |
| Ik wil zelfstandig vanuit huis werken | Gastouder |
| Ik hou van structuur en vaste routines | KDV |
| Ik wil school- en vakantieritme volgen | BSO |
| Ik wil intensief contact met ouders | Peuteropvang |
| Ik wil 's avonds of in weekenden werken | 24-uurs opvang of flex-BSO |
Werkdruk en verschillen in praktijk
Hoewel KDV, BSO en peuteropvang onder dezelfde CAO vallen, voelt de werkdruk verschillend aan. Geen enkel type is "makkelijker". Ze vragen alleen andere vaardigheden.
- •KDV: fysiek belastend (tillen, dragen, lage stoeltjes) en emotioneel intensief (eerste hechting van baby's), maar met een voorspelbaar dagritme.
- •BSO: minder fysiek zwaar maar luidruchtig, groepsdynamiek met oudere kinderen vraagt stevige communicatie, en het wisselen tussen scholen en de BSO kan stress geven.
- •Peuteropvang: intensieve VVE-eisen, veel oudercontact, korte dagen maar wel voorbereidingstijd voor activiteiten.
- •Gastouder: alles zelf regelen (eten, vervoer, administratie) en geen directe collega's op de werkvloer.
Doorgroeien tussen typen kinderopvang
Een groot voordeel van de kinderopvang is dat je tussen typen kunt wisselen. Veel medewerkers beginnen bijvoorbeeld op de BSO via een BBL-traject, halen ervaring op de peutergroep en stromen later door naar KDV of een seniorrol. Andersom gebeurt ook: KDV-medewerkers stappen na een paar jaar over naar de BSO voor een minder fysiek belastend werkpatroon.
Voor de meeste typen heb je hetzelfde diploma nodig (MBO 3/4 in pedagogisch werk). De precieze eisen lees je in Welk diploma heb je nodig voor kinderopvang? Heb je nog geen diploma? Zij-instroom via BBL kan op alle typen.
Veelgestelde vragen
Conclusie
KDV, BSO, peuteropvang en gastouderopvang lijken op het eerste gezicht vergelijkbaar, maar elk type heeft een eigen ritme, leeftijdsgroep en pedagogische focus. De diploma-eisen en CAO zijn gelijk. Het verschil zit in werktijden, dagstructuur en het werk dat je dagelijks doet. Kies wat bij je past, en weet dat je later altijd nog kunt switchen.
Bekijk vacatures per type
Weet je welk type bij je past? Filter direct op KDV, BSO, peuteropvang of gastouder. Actuele vacatures in heel Nederland.
